دررفتگی انگشتان دست زمانی رخ میدهد که یکی از استخوانهای انگشت از محل مفصل خود خارج شود. این وضعیت معمولاً در اثر ضربه مستقیم، سقوط یا پیچش ناگهانی ایجاد میشود و با درد شدید، تورم و ناتوانی در حرکت انگشت همراه است. درمان به موقع به منظور جلوگیری از آسیبهای بیشتر به بافتها و اعصاب از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. تشخیص و بازگرداندن مفصل به جای خود معمولاً نیازمند معاینه پزشکی و گاهی تصویربرداری است.

علت دررفتگی انگشتان دست
دررفتگی انگشتان دست به دلایل مختلفی رخ میدهد، اما رایجترین علت آن وارد آمدن ضربه مستقیم یا نیروی ناگهانی به انگشت است. این وضعیت ممکن است در طی فعالیتهای ورزشی، حوادثی مانند سقوط یا برخورد با جسم سخت، یا حتی در حین انجام کارهای روزمره مثل باز کردن در یا بلند کردن اجسام سنگین ایجاد شود. گاهی اوقات پیچش یا خم شدن بیش از حد مفصل نیز میتواند باعث خارج شدن استخوان از جای خود شود. ضعف عضلات یا رباطهای اطراف مفصل نیز میتواند فرد را به دررفتگی مستعدتر کند.
دررفتگی انگشتان دست چه نشانه هایی دارد؟
نشانههای دررفتگی انگشتان دست شامل موارد زیر است:
- معمولاً بلافاصله پس از آسیب، درد شدیدی در ناحیه مفصل احساس میشود.
- انگشت ممکن است به سرعت متورم شود.
- حرکت دادن انگشت آسیبدیده سخت یا غیرممکن میشود.
- ممکن است انگشت دچار انحراف یا تغییر شکل غیرعادی شود.
- پس از مدتی، ناحیه آسیبدیده ممکن است کبود شود.
- لمس انگشت آسیبدیده دردناک است.
انواع دررفتگی انگشتان دست
دررفتگی انگشتان دست به چند نوع مختلف تقسیم میشود که بسته به شدت آسیب و محل دقیق آن میتوانند متفاوت باشند. در ادامه به توضیح انواع دررفتگی انگشتان دست میپردازیم:

دررفتگی کامل
در این نوع دررفتگی، استخوان به طور کامل از محل مفصل خارج میشود و ارتباط بین دو سطح مفصلی کاملاً قطع میگردد. در این حالت، انگشت به وضوح تغییر شکل میدهد و حرکت آن غیرممکن یا بسیار دردناک میشود. درمان این نوع دررفتگی معمولاً نیاز به جااندازی و گاهی عمل جراحی دارد.
دررفتگی جزئی
در این نوع، استخوان مفصل به صورت جزئی از جای خود خارج میشود و مقداری از تماس بین استخوانها باقی میماند. این نوع دررفتگی ممکن است کمتر دردناک باشد، اما همچنان نیاز به درمان دارد تا از آسیب بیشتر جلوگیری شود.
دررفتگی باز
در این نوع دررفتگی، استخوان نه تنها از مفصل خارج میشود، بلکه پوست و بافتهای اطراف هم پاره میشوند و گاهی استخوان از پوست بیرون میزند. این نوع دررفتگی خطر بالای عفونت دارد و نیاز به درمان فوری و گاهی جراحی برای بازگرداندن استخوان و ترمیم پوست و بافتها دارد.
دررفتگی بسته
این نوع شبیه به دررفتگی باز است، با این تفاوت که پوست و بافتهای اطراف سالم میمانند. در این حالت، استخوان از مفصل خارج میشود اما هیچ آسیبی به پوست نمیرسد. درمان این نوع دررفتگی معمولاً شامل جااندازی دستی است، اما گاهی اوقات به جراحی نیاز است.
دررفتگی همراه با شکستگی
در این حالت، علاوه بر خروج استخوان از مفصل، شکستگی استخوان نیز رخ میدهد. این نوع آسیب به شدت جدی است و معمولاً نیاز به جراحی فوری دارد تا استخوان و مفصل به حالت طبیعی بازگردانده شوند.
دررفتگی مکرر
در برخی افراد، به دلیل ضعف در رباطها یا آسیبهای مکرر، مفاصل انگشتان دست به صورت متناوب در میروند. این وضعیت معمولاً به نام دررفتگی مزمن شناخته میشود و نیاز به تقویت عضلات و رباطها یا حتی جراحی دارد.
هر نوع دررفتگی نیاز به توجه فوری پزشکی دارد تا از آسیبهای جدیتر و مشکلات بلندمدت مانند ناتوانی در حرکت طبیعی انگشت جلوگیری شود.
نحوه تشخیص دررفتگی انگشتان دست
تشخیص دررفتگی انگشتان دست بر اساس علائم بالینی و بررسیهای پزشکی انجام میشود. مراحل زیر برای تشخیص دررفتگی انگشت معمولاً انجام میگیرد:
معاینه
پزشک ابتدا ناحیه آسیبدیده را بررسی میکند. علائمی مانند درد شدید، تورم، کبودی، تغییر شکل انگشت و ناتوانی در حرکت از نشانههای آشکار دررفتگی هستند.
بررسی سابقه حادثه
پزشک از بیمار درباره چگونگی وقوع حادثه، نوع ضربه و زمانی که درد شروع شده، پرسوجو میکند، در واقع این اطلاعات به تشخیص دقیق پزشک کمک خواهد کرد.
تصویربرداری
برای تایید دررفتگی و بررسی میزان آسیب به استخوانها یا مفصلها، معمولاً از عکسبرداری با اشعه ایکس (رادیوگرافی) استفاده میشود. این روش به پزشک کمک میکند تا محل دقیق دررفتگی و وجود شکستگیهای احتمالی را شناسایی کند.
ام آرای یا سی تی اسکن
در موارد پیچیدهتر که احتمال آسیب به بافتهای نرم مانند رباطها، تاندونها یا عصبها وجود دارد، از تصویربرداری مانند MRI یا سیتیاسکن استفاده می شود که با استفاه از آن می توان به طور دقیقتری وضعیت مفصل و ساختارهای اطراف آن را بررسی کرد.
تشخیص صحیح و به موقع دررفتگی اهمیت زیادی دارد تا از عوارض احتمالی مثل آسیبهای طولانیمدت به مفاصل یا عصبها جلوگیری شود.
روش های درمان دررفتگی انگشتان دست
درمان دررفتگی انگشتان دست بسته به شدت آسیب و نوع دررفتگی متفاوت است. در ادامه، روشهای رایج درمان دررفتگی انگشت دست توضیح داده میشود:

جااندازی
اگر دررفتگی ساده و بدون شکستگی باشد، پزشک میتواند با دستکاری ملایم، استخوان را به محل اصلی خود برگرداند. این روش معمولاً تحت بیحسی موضعی انجام میشود تا درد کاهش یابد. پس از جااندازی، حرکت مفصل باید دوباره به حالت طبیعی بازگردد.
استفاده از گچ و پانسمان
پس از جااندازی یا درمان اولیه، انگشت ممکن است با استفاده از آتل، گچ مخصوص برای مدتی پانسمان شود که این کار از جابه جایی مجدد انگشت جلوگیری کرده و موجل بهبودی کامل می شود. مدت زمان در آتل ماندن انگشتان با توجه به شدت آسیب متفاوت است، اما به طور معمول تنها چند هفته طول میکشد.
مصرف دارو
برای کاهش درد و التهاب، نیز پزشک داروهای مسکن و ضدالتهاب مانند ایبوپروفن تجویز می کند. همچنین در برخی موارد خاص، اگر درد شدید باشد، تزریق استروئیدها برای کاهش التهاب نیز ممکن است پیشنهاد شود.
فیزیوتراپی
پس از بازگشت استخوان به محل اصلی و بهبودی، فیزیوتراپی برای بازگرداندن حرکت و قدرت عضلات مفید است. این روش به بازیابی عملکرد طبیعی انگشت و جلوگیری از سفتی و ضعف مفاصل کمک میکند. تمرینات تقویتی و کششی تحت نظر فیزیوتراپیست انجام میشود.
جراحی
در موارد پیچیدهتر، مانند دررفتگیهای همراه با شکستگی، پارگی رباطها، یا آسیبهای جدی به بافتهای نرم، تنها راه جراحی است که برای بازگرداندن استخوان به جای خود، ترمیم رباطها یا تثبیت مفصل انجام میشود. پس از جراحی، بیمار نیاز به دوره بهبودی طولانیتری دارد و ممکن است آتل بندی و فیزیوتراپی پیشنهاد شده و انجام شود.
کمپرس یخ
استفاده از کیسه یخ روی ناحیه آسیبدیده در ساعات اولیه پس از دررفتگی نیز میتواند به کاهش تورم و درد کمک کند. این روش به صورت موقت و به مدت 15 الی 20 دقیقه در هر ساعت انجام میشود.
در نهایت، درمان موفق دررفتگی انگشتان دست نیازمند پیگیری مداوم و مراقبتهای لازم است تا از آسیبهای بلندمدت و عوارض ثانویه جلوگیری شود. بدین منظور می توانید به بهترین کلینیک درد در تهران مراجعه کنید.
سوالات متداول دررفتگی انگشتان دست
بهبود کامل دررفتگی انگشتان معمولاً بین 3 الی 6 هفته زمان میبرد. مدت زمان دقیق بهبودی به شدت آسیب و مراقبتهای پس از درمان بستگی دارد.
در بیشتر موارد، با درمان مناسب و فیزیوتراپی، انگشت به حالت عادی بازمیگردد. اما در برخی موارد ممکن است کمی سفتی یا محدودیت در حرکت باقی بماند.
در نهایت…
دررفتگی انگشتان دست یک آسیب شایع است که میتواند ناشی از ضربه، سقوط یا فشار زیاد باشد. این وضعیت با درد، تورم و ناتوانی در حرکت همراه است و نیاز به درمان فوری توسط پزشک دارد. تشخیص زودهنگام و اقدامات درمانی مانند جااندازی، استفاده از آتل و فیزیوتراپی میتوانند به تسریع روند بهبودی کمک کنند. مراقبت مناسب و پیشگیری از فشارهای مکرر روی انگشتان برای جلوگیری از عوارض طولانی مدت نیز ضروری است.