کنترل درد های بیماران سرطانی

می‌دانستید بسیاری از بیماران سرطانی با وجود درمان‌ های پیشرفته، هنوز درد شدیدی را تجربه می‌کنند؟ کنترل به‌ موقع و مؤثر درد روند درمان را تسهیل کرده و به بهبودی احوالات فرد نیز کمک بسیار می‌کند، اما چگونه می‌توان دردهای ناشی از سرطان را به بهترین شکل کنترل کرد؟ در این مقاله به بررسی روش‌ ها و راهکارهای علمی کنترل درد بیماران سرطانی می‌پردازیم تا هم بیماران و خانواده‌ها، هم کادر درمان بتوانند تجربه‌ای آرام و خوب داشته باشند.

سرطان چیست؟

همانطور که گفته شد بیماری سرطان یکی از شایع ترین بیماری ها در سالیان اخیر است؛ که توسط عوامل مختلفی به وجود می آید اما به طور کلی  دلیل قطعی برای آن وجود ندارد، در واقع سرطان بیماری است که موجب رشد غیر طبیعی و بیش از حد برخی از سلول های بدن می شود و این رشد غیر طبیعی منجر به تجمع و تقسیم سلول ها می شود.

در طی این رشد غیر طبیعی و تکثیر بیش از حد سلول ها، توده های سرطانی در قسمت ها و اندام های مختلف بدن به وجود می آید و این توده ها و تومورها خوش خیم یا بدخیم هستند و در خصوص تومورهای بدخیم باید گفت که حیات و زندگی فرد را در معرض خطر قرار نمی دهد.

انواع سرطان

سرطان انواع مختلفی دارد و در هر ناحیه ای از اندام های بدن ایجاد می‌شود که برخی از آن ها جز شایع ترین نوع سرطان ها است که در چند سال اخیر تعداد مبتلایان به آن بسیار افزایش پیدا کرده است:

سرطان های شایع عبارتند از:

• سرطان پستان
• سرطان ریه
• سرطان پروستات
• سرطان روده
• سرطان خون
• سرطان مثانه
• سرطان کلیه

چند نوع درد سرطانی وجود دارد؟

انواع درد در بیماران سرطانی بسته به نوع سرطان و شرایط بیمار متفاوت است و اغلب این دردها به دلایل گوناگونی رخ می دهند و شدت این دردها را می توان به دردهای شدید،کم و وخیم تقسیم کرد، در مبتلایان بیماری سرطان، نوع درد در درمان آن توسط پزشک بسیار قابل اهمیت است.

پزشک باید از شدت و نوع درد آگاهی پیدا کند تا بتواند راهکاری برای آن به بیمار ارائه کند.

انواع درد در بیماران سرطانی شامل موارد زیر است:

درد حاد یا شدید

این گونه دردها اغلب در اثر جراحت در بیمار مبتلا به سرطان وجود می آید و این درد همیشگی و دائمی نیست و مدت زمان کمی طول می‌شد، در واقع این درد تا زمانی طول می کشد که جراحت بر طرف می‌شود و اغلب برای تسکین این گونه دردها مصرف مسکن توسط پزشک به بیماران سرطانی توصیه می شود.

مزمن

دردهای مزمن اغلب به صورت مداوم و طولانی است و کنترل آن بسیار سخت است، این دردها تا حدی سخت و دشوار است که بر فعالیت های رومزه فرد تاثیر منفی می‌گذارد؛ به طوری که فرد در انجام برخی فعالیت ها مانند خوابیدن، غذا خوردن دچار مشکل و درد شدید می‌شود، اغلب این دردهای مزمن در اثر فشار به عصب ها توسط سرطان بوده و تداوم دارد، درمان این درد و کاهش آن بسته به نوع سرطان متفاوت است.

درد عصبی

این درد بر اثر وارد شدن فشار عصبی و آسیب دیدن عصب ها و نخاع رخ می دهد، درد عصبی در بیماران سرطانی بر اثر پاره شدن عصب ها در حین  عمل به وجود می آید و این دردها هنگامی تسکین پیدا می کند که این عصب ها بهبود پیدا کنند و همچنین در اثر رادیو تراپی ها یا شیمی درمانی در فرد بیمار رخ می‌دهد، به طور کلی این دردها احساسی مانند سوزن سوزن شدن یا گز گز در مبتلایان ایجاد می کند.

درد فانتوم

به طور کلی درد فانتوم بر  اثر برداشتن عضوی از بدن رخ می دهد، اما پس از برداشته شدن عضو نیز همچنان این درد ادامه پیدا می کند، درد فانتوم یکی از دردهای شدید است.

درد سوماتیک

اغلب این دردها بر اثر وارد شدن آسیبی موضعی بر قستی از بدن یا عضوی از بدن ایجاد می شود.

دردها در بیماران سرطانی چگونه ایجاد می شود؟

به طور کلی دردهای به وجود آمده در بیماران سرطانی اغلب بر اثر پاره شدن عصب ها و یا پیشرفت بیماری به وجود می آید و همچنین نیز این دردها بر اثر فشار سرطان و تومور بر استخوان ها یا اندام ها رخ می‌دهد، دلایل شایع آن عبارتند از:

تومور و فشار آن بر بافت‌ ها

رشد تومور به بافت‌ ها، استخوان‌ ها و اندام‌ های اطراف فشار وارد می‌کند و این فشار باعث کشیدگی، التهاب و آسیب بافتی می‌شود که منجر به درد شدید یا مزمن شده و نوع و شدت درد بسته به محل تومور متفاوت است.

آسیب عصبی

برخی تومورها به اعصاب فشار می‌آورند یا درمان‌ هایی مانند جراحی و پرتو درمانی به اعصاب آسیب می‌رسانند و این آسیب عصبی باعث ایجاد درد سوزشی، تیرکشنده یا گزگز می‌شود که طولانی‌ مدت و مقاوم به درمان است.

التهاب ناشی از تومور

وجود سلول‌ های سرطانی در بدن واکنش التهابی ایجاد می‌کند و این التهاب باعث تورم، افزایش جریان خون موضعی و تحریک عصب می‌شود و درد موضعی یا عمومی ایجاد می‌کند که بسته به شدت التهاب متفاوت است.

عوارض درمان سرطان

شیمی‌ درمانی، پرتو درمانی و جراحی بافت‌ های سالم را تحت تأثیر قرار می‌دهند، این اثرات شامل درد محل جراحی، درد عصبی بعد از شیمی‌ درمانی و حساسیت پوستی می‌شوند که کوتاه‌ مدت یا مزمن باشند.

استرس

اضطراب، افسردگی و استرس ناشی از بیماری شدت درد را افزایش می‌دهند و این نوع درد، هرچند منبع فیزیکی ندارد، اما تجربه بیمار را پیچیده‌تر کرده و بر کیفیت زندگی و توانایی مقابله با درد تأثیر مستقیم دارد.

سایر موارد

عفونت‌ها، شکستگی استخوان‌ها، تجمع مایعات یا انسدادهای داخلی ناشی از پیشرفت سرطان منبع درد هستند و این دردها پیچیده و چندمنظوره بوده و نیاز به مدیریت تخصصی دارند.

روش های کنترل دردهای بیماران سرطانی

بیماری سرطان در تمامی سیستم بدن فرد اختلال و درد به وجود آورده و همانطور که گفته شد این بیماری در افراد مبتلا باعث بروز دردهای شدید می‌شود.

یکی از مسائل مهم در بیماران سرطانی کنترل دردهای این بیماری است، زیرا که این دردها تا حدی شدید است که فرد حتی توانایی انجام فعالیت های روزمره خود را از دست می‌دهد و کنترل دردهای بیماران سرطانی با روش های مختلفی صورت می گیرد.

مصرف دارو

اغلب برای تسکین دردهای شدید بیماران سرطانی بسته به نوع بیماری و سرطان و نوع و میزان درد داروهای مختلفی توسط پزشک تجویز می شود، همچنین برای بیمارانی که توانایی مصرف دارو را ندارند مصرف شیاف و یا داروهای خوراکی توصیه می شود.

استفاده از روش Tens

یک کلینیک خوب درد در این روش از کنترل درد، با تحریک عصب هایی که درد را به مغز انتقال می دهند باعث کاهش درد در یک ناحیه مشخص که دچار درد شده است می شوند.

روش غیر دارویی

در این روش کنترل بیماری، بدون مصرف دارو درد را کاهش می دهند اما اغلب این روش همراه با مسکن انجام می گردد و صرفا برای بهبودی درد افراد پس از پرتو نگاری یا رادیوتراپی است.

پیشگیری از دردهای سرطانی

دردهای سرطانی قابل پیشگیری نیستند، زیرا نتیجه‌ای از رشد و گسترش تومورهای سرطانی هستند، با این حال می‌توان با استفاده از روش‌ هایی تلاش کرد تا شدت و تأثیر این دردها در زندگی روزمره کاهش یابد، در زیر چند روش پیشگیری دردهای سرطانی را بررسی می‌کنیم:

• درمان‌ های ضدسرطانی به کاهش رشد تومور و کنترل سرطان کمک می‌کنند و درنتیجه شدت دردها کاهش پیدا می‌کند.

• استفاده از داروها و روش‌ های درمانی مانند آنتی‌ دردها، آنتی‌الترناتیوها و ترکیبات مخدر در کاهش دردهای سرطانی موثر است.

• تکنیک‌ های غیردارویی مانند تکنیک‌ های آرامش و تنفس عمیق، ماساژ، تکنیک‌ های مدیتیشن و تمرین‌ های تنفسی به کنترل دردهای سرطانی کمک می‌کنند.

• مشاوره و حمایت روان‌ شناختی به بیماران سرطانی کمک می‌ کند تا با درد و عوارض آن روبرو شوند و راه‌های مقابله مؤثری را یاد بگیرند.

چنانچه سوال یا ابهامی دارید می توانید از طریق فرم زیر با ما در ارتباط باشید:

سوالات متداول

در نهایت…

چنانچه به یکی از انواع مختلف سرطان ها مبتلا هستید باید به بهترین کلینیک درد مراجعه کنید، البته که با توجه به مطالعات انجام شده دردهای از این دست را نمی توان به طور کامل درمان کرد اما می توان با کمک روش های نوینی آن ها را کاهش داد در چنین وضعیتی بیمار باید این گونه دردها را جدی گرفته و نسبت به آن اهتمام ورزد و در نهایت به کمک متخصصین درد راه های تسکین آن در پیش گرفته شود.