ضعف عضلانی به عارضهای گفته میشود که طی آن توانایی عضلات و قدرت آنها برای تولید نیرو در بدن کاهش مییابد. این مشکل به دلایل مختلفی مانند به هم ریختگی هورمونها و عدم تعادل آنها، نداشتن تحرک جسمانی، افزایش سن یا عارضههای عصبی اتفاق میافتد. افرادی که به این عارضه مبتلا میشوند با علائمی مانند گرفتگی عضلانی، خستگی، احساس ضعف در عضلات و… دست و پنجه نرم میکنند.
اما خوشبختانه روشهای درمانی مختلفی از جمله ورزش کردن، فیزیوتراپی و سایر درمانهای پزشکی برای برطرف کردن آن وجود دارد. در صورتی که ضعف عضلانی را به موقع تشخیص دهید و از روشهای درمانی مناسب جهت رفع آنها استفاده کنید خیلی زود میتوانید به روند عادی و طبیعی زندگی خود برگردید.
ضعف عضلانی چیست؟
ضعف عضلانی حالتی است که طی آن افراد برای حرکت دادن عضلات و انقباض آنها به مشکل برمیخورند و نمیتوانند به طور طبیعی عضلات را حرکت دهند. این مشکل در بازههای زمانی مختلف برای هر فردی به وجود میآید و دلایل متعددی دارد. این عارضه ممکن است به صورت موقتی و کوتاه مدت یا به شکل بلند مدت ایجاد شود. به طور مثال انجام تمرینات سخت باعث خستگی عضلات و ضعف آنها میشود که این عارضه پس از مدت کوتاهی استراحت کردن بهبود پیدا میکند. اما در صورتی که ضعف به صورت یکباره و بدون دلیل خاصی اتفاق بیفتد ممکن است نشان از بیماریهای زمینهای باشد که در این صورت تا مدت طولانی با فرد همراه خواهد بود.
آیا از ضعف عضلانی رنج میبرید؟ راهحلهای علمی برای تقویت عضلات شما در دسترس است. همین حالا برای مشاوره و برنامه تمرینی شخصیسازیشده وقت ملاقات خود را رزرو کنید!
از نظر علمی ضعف عضلانی دو نوع اصلی دارد. در نوع اول، قدرت واقعی ماهیچه کاهش یافته و عضله توانایی انقباض مناسب را ندارد. این حالت معمولا در بیماریهای عضلانی، اختلالهای عصبی، افزایش سن، ضعف کمر و یا تحلیل بافت ماهیچه مشاهده میشود. در نوع دوم، ساختار عضله سالم است اما توان عضله در مدت کوتاهی از دست میرود و فرد دچار خستگی زودرس میشود. این نوع ضعف معمولاً به علت بیخوابی، استرس، کمبود ویتامینها، مشکلات هورمونی و سبک زندگی کمتحرک رخ میدهد.
چرا شناخت علت ضعف عضلانی اهمیت دارد؟
تشخیص دقیق علت ضعف عضلانی اهمیت زیادی دارد زیرا هر علت نیازمند شیوه درمانی متفاوت است. بهعنوان مثال ضعف عضلات ناشی از کمبود ویتامین، با تکمیل رژیم غذایی و مصرف مکملها قابل درمان است، اما اگر علت ضعف، اختلال عصبی یا مشکلات ستون فقرات باشد، روش درمانی کاملاً متفاوت خواهد بود. همچنین ضعف عضلات کمر یکی از رایجترین انواع ضعف عضلانی است که در صورت بیتوجهی، میتواند به دردهای مزمن و محدودیت حرکتی تبدیل شود.
علت ضعف عضلانی
ضعف عضلانی به دلایل مختلفی اتفاق میافتد. برخی از شایعترین دلایل ایجاد این عارضه به شرح زیر است.
کوفتگی و فرسودگی
در این نوع عارضه با اینکه عضلات ضعیف نیستند اما فرد هنگام استفاده از عضلات احساس خستگی یا فرسودگی دارد. این مشکل به دلیل سندروم خستگی مزمن، افسردگی، ابتلا به بیماریهای کلیوی، ریوی و… اتفاق میافتد.
افزایش سن
زمانی که فرد پا به سن میگذارد، مقداری از تودههای عضلانی او از دست میرود و با ضعف در عضلات مواجه میشود.
عدمتعادل هورمونها
عدم تعادل میان هورمونها در عملکرد طبیعی غدد درون ریز اختلال ایجاد میکند و سبب ضعف در عضلات میشود. مشکلاتی مانند کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید، بارداری یا حتی نارسایی غدد فوق کلیوی از جمله دلایل ایجاد مشکلات هورمونی هستند که میتوانند ضعف عضلات را در فرد ایجاد کنند.
مصرف دارو
استفاده از یک سری داروها عوارض جانبی در پی دارد و میتواند سبب بروز ضعف در عضلات شود. داروهایی مانند کورتیکو استروئید، استاتین و داروهای ضد تشنج از جمله داروهایی هستند که با عوارضی نظیر ضعف در عضلات همراه هستند.
بیماریهای مزمن
افرادی که به بیماریهای تنفسی، نارسایی قلبی و بیماریهای مزمن کلیه مبتلا هستند معمولاً ضعف در عضلات را تجربه میکنند.
اختلالهای عصبی
بیماریهایی که به سیستم عصبی بدن مربوط میشوند از جمله ام اس، بیماری پارکینسون، نوروپاتی محیطی، دیستروفی عضلانی و… میتوانند سبب ایجاد احساس ضعف عضلات در افراد مبتلا شوند.
عفونت
گاهی ضعف عضلهها به وجود یک سری ویروسها و باکتریها در بدن مربوط میشود. به طور مثال عفونتهای ویروسی مانند آنفولانزا و عفونتهای باکتریایی مانند بیماری لایم با ضعف در عضلات همراه هستند.
علل ضعف عضله در افراد مختلف
ضعف عضلانی یکی از مشکلات رایجی است که میتواند در گروههای مختلف جامعه با شدت و الگوهای متفاوت بروز پیدا کند. این عارضه معمولاً در نتیجه ترکیبی از عوامل هورمونی، تغذیهای، سبک زندگی، بیماریهای زمینهای، و سطح فعالیت بدنی ایجاد میشود. شدت ضعف عضله در هر فرد به ساختار بدنی، شرایط سلامت عمومی و میزان فشارهای فیزیکی یا روانی واردشده بستگی دارد. به همین دلیل بررسی ضعف عضلانی بر اساس گروههای مختلف، نقش مهمی در انتخاب روش درمان و پیشگیری موثر دارد.
| گروه | مهمترین علتهای شایع ضعف عضلانی |
|---|---|
| زنان | تغییرات هورمونی، کمخونی، کمبود ویتامین D |
| نوجوانان | رشد سریع، سوءتغذیه، کمخوابی |
| سالمندان | سارکوپنی، کاهش فعالیت، بیماریهای مزمن |
| ورزشکاران | تمرین بیشازحد، ریکاوری ناکافی |
| زنان باردار | تغییرات هورمونی، افزایش وزن، کمبود مواد معدنی |
| افراد پشتمیزنشین | کمتحرکی، ضعف عضلات مرکزی |
| بیماران مزمن | دیابت، مشکلات تیروئید، نارسایی قلبی یا کلیوی |
ضعف عضلانی در زنان
ضعف عضلانی در زنان بیش از سایر گروهها مشاهده میشود و این موضوع معمولاً به دلیل تفاوتهای هورمونی و فیزیولوژیک بین زنان و مردان است. تغییرات دورهای هورمونها در زمان قاعدگی، دوران بارداری و یائسگی، همگی میتوانند باعث کاهش قدرت عضلات یا ایجاد احساس ضعف شوند. علاوه بر این، کمبود آهن و ویتامین D در زنان بسیار شایع است و این کمبودها بهطور مستقیم بر قدرت عضلات تأثیر میگذارند. سبک زندگی پرمشغله، استرس مداوم و کمبود خواب نیز میتوانند نقش مهمی در ایجاد ضعف ماهیچهها در زنان داشته باشند.
ضعف عضلانی در نوجوانان
دوران نوجوانی یکی از حساسترین مقاطع زندگی از نظر رشد عضلانی و استخوانی است. در این دوره، بدن نیاز بیشتری به ویتامینها، املاح معدنی و پروتئینها دارد و هرگونه کمبود مواد مغذی میتواند بهسرعت باعث ضعف عضلات شود. استفاده زیاد از گوشی و کامپیوتر، کاهش فعالیت بدنی، بینظمی خواب، و فشارهای روحی ناشی از درس و مدرسه از دیگر عواملی هستند که ضعف عضلانی نوجوانان را تشدید میکنند. همچنین برخی نوجوانانی که ورزش حرفهای انجام میدهند، ممکن است به دلیل تمرینهای سنگین بدون تغذیه کافی، دچار ضعف عضلات شوند.
| علت | توضیح |
| رشد سریع | افزایش نیاز بدن به انرژی و مواد مغذی در زمان کوتاه |
| کمبود خواب | اختلال در فرآیند ترمیم و بازسازی عضلات |
| بیتحرکی | تضعیف عملکرد عضلات به دلیل عدم استفاده |
| تغذیه نامناسب | کمبود پروتئین، ویتامینها و املاح ضروری |
ضعف عضلانی در سالمندان
در سالمندان، ضعف عضلانی معمولاً بخشی از فرآیند طبیعی افزایش سن است. با بالا رفتن سن، توده عضلانی کاهش یافته و به پدیدهای به نام سارکوپنی منجر میشود. این کاهش به مرور زمان باعث کاهش قدرت، استقامت و عملکرد عضلات میشود. نقش بیماریهای زمینهای مانند دیابت، آرتروز، مشکلات قلبی و اختلالات تیروئیدی نیز در تشدید ضعف عضله در سالمندان بسیار پررنگ است. از سوی دیگر، کاهش جذب مواد مغذی و بیتحرکی طولانیمدت میتواند این روند را سرعت ببخشد.
| عامل | تأثیر |
| سارکوپنی | کاهش تدریجی حجم و توان عضلانی |
| کمتحرکی | اختلال در عملکرد عصبی و کاهش قدرت عضله |
| بیماریهای مزمن | تأثیر بر سوختوساز و سیستم عصبی عضلات |
| سوءتغذیه | تأمین نشدن مواد لازم برای ترمیم و ساخت عضله |
ضعف عضلانی در ورزشکاران
ورزشکاران با وجود ظاهر بدنی قوی، میتوانند به دلایل مختلفی دچار ضعف عضلانی شوند. تمرین بیشازحد بدون استراحت کافی یکی از رایجترین دلایل در این گروه است. عضلات برای بازیابی قدرت به خواب کافی، مواد مغذی و ریکاوری مناسب نیاز دارند و هرگونه اختلال در این فرآیند باعث کاهش عملکرد ورزشی و ضعف عضلات میشود. کمبود الکترولیتها مانند پتاسیم، سدیم و منیزیم نیز میتواند سبب گرفتگی و کاهش قدرت عضلانی شود.
ضعف عضلانی در زنان باردار
در دوران بارداری، بدن دچار تغییرات گستردهای در هورمونها، وزن، نیازهای تغذیهای و عملکرد عضلات میشود. همین تغییرات میتواند باعث ضعف عضلات، بهویژه در ناحیه کمر، پاها و عضلات کف لگن شود. افزایش وزن باعث فشار بیشتر بر عضلات و مفاصل شده و نیاز بدن به مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم و پتاسیم افزایش پیدا میکند. کاهش تحرک نیز در برخی زنان باردار دیده میشود که به مرور باعث تضعیف عضلات مرکزی و اندامها خواهد شد.
| علت | توضیح |
| تغییرات هورمونی | ایجاد نوسان در انرژی و قدرت عضلات |
| افزایش وزن | افزایش فشار بر عضلات کمر و اندامها |
| کمبود مواد معدنی | بروز اسپاسم و ضعف عضلانی |
| کاهش تحرک | تضعیف عضلات لگن و عضلات مرکزی |
ضعف عضلانی در افراد پشتمیزنشین
افراد پشتمیزنشین معمولاً ساعتهای طولانی در وضعیت نشسته قرار میگیرند و این موضوع باعث تضعیف عضلات کمر، گردن، شانه و عضلات مرکزی میشود. جریان خون در وضعیت نشسته کاهش مییابد و به همین دلیل عضلات کمتر فعال و ضعیفتر میشوند. وضعیت نامناسب بدن هنگام نشستن نیز میتواند فشار بیشتری بر عضلات و ستون فقرات وارد کند و باعث بروز درد و ضعف تدریجی شود.
ضعف عضلانی در بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن
بیماریهای مزمن مانند دیابت، مشکلات تیروئید، نارسایی کلیه یا قلب و انواع بیماریهای روماتیسمی میتوانند به شکل مستقیم یا غیرمستقیم باعث ضعف عضله شوند. این بیماریها معمولاً باعث اختلال در متابولیسم بدن، کاهش انرژی، التهاب بافتی یا آسیب اعصاب محیطی میشوند. برخی داروهای مربوط به این بیماریها نیز میتوانند موجب ضعف عضلات شوند و تشخیص علت دقیق ضعف باید توسط پزشک انجام شود.
| بیماری | تأثیر بر عضلات |
| دیابت | اختلال در اعصاب محیطی و کاهش حس عضلات |
| کمکاری تیروئید | کاهش تولید انرژی در سلولهای عضلانی |
| نارسایی کلیه | اختلال در تعادل الکترولیتها |
| بیماریهای روماتیسمی | التهاب مزمن و درد عضلانی |
علائم ضعف عضلانی
ضعف عضلانی با علائم مختلفی بروز پیدا میکند که از شایعترین آنها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم.
✅ ایجاد اختلال در راه رفتن و برقراری تعادل
✅ مشکل در انجام کارهای روزمره و شخصی
✅ مشکل در پوشیدن لباسها
✅ احساس خستگی و کوفتگی مداوم
✅ مشکل در برداشتن اجسام
✅ گرفتگی عضلات و اسپاسم عضلانی
روش های درمان ضعف عضلانی
ضعف عضلانی با روشهای مختلف قابل برطرف شدن و درمان است. در ادامه به برخی از روشهای درمان این عارضه میپردازیم.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از روشهای درمانی برای ضعف عضلات محسوب میشود که افراد مبتلا به MS و ASL میتوانند برای تقویت عضلات خود از آن استفاده کنند.
کاردرمانی
کار درمانی پروسهای است که طی آن افراد متخصص در حوزه کاردرمانی، به افرادی که مشکل ناتوانی جسمی و عملکردی دارند کمک میکنند. در پروسه کاردرمانی علاوه بر تقویت عضلات تلاش میکنند تا مهارتهای حرکتی افراد را تقویت کنند. همچنین با انجام تمرینهای ورزشی به بازیابی توان عضلانی و برطرف کردن ضعف عضلات کمک میکنند.
دارو
مصرف داروهایی مانند استامینوفن، ایبوپروفن و… برای کنترل دردها و برطرف کردن ضعف عضلات کمک کننده خواهد بود.
تغییر در رژیم غذایی
تغییر در رژیم غذایی میتواند در برطرف کردن ضعف عضلات موثر باشد. به طور مثال مصرف مکملهایی مانند منیزیم، کلسیم، پتاسیم و… در تقویت عضلات موثر است.
عدم درمان ضعف عضلانی برای افراد چه خطراتی را به همراه دارد؟
عدم درمان ضعف عضلانی عملکرد شما را با محدودیت مواجه میکند. با کاهش قابلیت حرکتی، مشکلاتی مانند پایین آمدن میزان استقلال، زمین خوردن حین حرکت کردن، ایجاد مشکلات جدی و سوانح جبران ناپذیر برای فرد اتفاق میافتد. این موضوع در نهایت سبب کاهش کیفیت زندگی افراد میشود.
سوالات متداول ضعف عضلانی
تشخیص این عارضه با بررسی جسمانی، تستهای عضلانی، تجزیه و تحلیل عملکرد حرکتی و آزمایشات تشخیصی صورت میگیرد.
انجام تمرینات سبک و ملایم و یوگا برای افزایش قدرت ماهیچهها و بهبود جریان خون در عضلات و در نتیجه بهبود ضعف بسیار موثر خواهد بود.
بله انجام ورزشهای مداوم، استفاده از رژیم غذایی مقوی، مصرف آب به مقدار کافی، حفظ وزن در حالت نرمال، استراحت کردن، کنترل استرس و… از جمله راهکارهای پیشگیری از ضعف عضلات محسوب میشوند.
ضعف عضلانی نباید مانع فعالیتهای روزانه شما باشد. برای دریافت برنامه تمرینی تخصصی و تقویت عضلات خود، امروز با ما تماس بگیرید!
نگاه کلی به دلایل ضعف عضلانی و تقویت آن
ضعف عضلانی به دلایل مختلفی اتفاق میافتد و عوامل متعددی میتوانند زمینه بروز آن را فراهم کنند. یکی از رایجترین دلایل ابتلا به این عارضه بی تحرکی و نداشتن رژیم غذایی سالم است. بنابراین سعی کنید همواره در طول روز حتی به مدت کوتاه ورزش کنید و از مواد غذایی سالم و مقوی که نیاز بدن شما را به ریز مغذیها فراهم میکنند استفاده کنید. انجام ورزشهایی مانند پیادهروی سبک و یوگا در تقویت عضلات بسیار موثر هستند. همچنین تمرینهای کششی، دوچرخه سواری و… برای افرادی که در کنار ضعف عضلات با لرزش عضلات همراه هستند بسیار موثر است.
سلام من یک مرد ۷۳ ساله هستم از زمانی که به علت گرفتگی رگهای منتهی به قلبم (کرونر) مجبور به عمل آنژیوپلاستی شدم حدود ۵ ماه پیش و پس از استنت گذاری طبق دستور پزشک متخصص قلب معالجم داروهای تجویز شده را به موقع انجام دادم و چند روزی هست که احساس سنگینی و درد خفیف در ناحیه قلبم می کنم و ضمنا هنگام پیاده روی عضلات پا ها و ناحیه لگن ضعف دارم در صورتیکه قبلا مسافت زیادی را پیاده می رفتم اصلا مشکلی نداشتم لطف می کنید علتش چیست ضمنا داروهای رفیق کننده خون و کنترل فشار خون مصرف می کنم و در آزمایش خونم مشکل کلسترول وتریگلیست ندارم
قرص کم کاری تیرویید هم استفاده می کنم با تشکر 🙏
سلام وقت شما بخیر.
با توجه به سابقه آنژیوپلاستی و استنتگذاری، احساس سنگینی یا درد خفیف در ناحیه قلب و همچنین ضعف پاها در هنگام پیادهروی حتماً نیاز به بررسی فوری توسط متخصص قلب دارد.
این علائم ممکن است به تنظیم داروها، جریان خون قلب یا عوامل دیگری مرتبط باشد و بدون معاینه و آزمایش نمیتوان علت مشخصی بیان کرد.
توصیه میکنیم در اولین فرصت جهت ارزیابی دقیقتر توسط پزشک قلب معالجتان ویزیت شوید تا بررسیهای لازم از جمله نوار قلب، تستهای تکمیلی یا تنظیم داروها انجام شود.
آرزوی سلامتی و بهبودی کامل برای شما